Τα προϊστορικά παχύδερμα της Κύπρου

Όταν σκεφτόμαστε την πανίδα της Κύπρου, το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό, συνήθως, είναι το αγρινό, το μεγαλύτερο θηλαστικό του νησιού μας και το καμάρι των Κυπριακών δασών. Μπορεί να σκεφτούμε, επίσης, τις χελώνες μας, πολλά είδη σαύρας, σκαντζόχοιρους, αλεπούδες και διάφορα είδη μικρών τρωκτικών, αλλά δεν θα σκεφτούμε ελέφαντες και ιπποπόταμους, σωστά;


Ε λοιπόν...


Kαι ναι και όχι!
Photo by Follow Alice from Pexels

Σωστά θα σκεφτείς πως σήμερα δεν έχουμε τέτοια ζώα στη φύση στην Κύπρο, ωστόσο υπάρχουν πολλά αρχαιολογικά ευρήματα που επιβεβαιώνουν ότι μέχρι πριν μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια, στην Κύπρο κατοικούσαν πυγμαίοι/νάνοι ελέφαντες και ιπποπόταμοι.

Απολιθώματα βρέθηκαν σε πάνω από 40 σημεία του νησιού, σε σπήλαια στους πρόποδες της οροσειράς του Πενταδαχτύλου, αλλά και παραλιακά στην Αγία Νάπα, την Ξυλοφάγου και στο Ακρωτήρι.


Οι επιστήμονες εικάζουν ότι τα ζώα αυτά έφτασαν στο νησί στο κανονικό τους μέγεθος από τις γειτνιάζουσες ακτές κολυμπώντας, αφού η απόσταση μεταξύ των ακτών ήταν πολύ μικρότερη και η θάλασσα αρκετά πιο ρηχή.


Με την πάροδο του χρόνου, τα ζώα αυτά εξελίχθηκαν για να προσαρμοστούν καλύτερα στο βιότοπο της Κύπρου. Τα απολιθώματα που βρέθηκαν ανήκουν κατά κύριο βαθμό σε ιπποπόταμους και δείχνουν ότι η κύρια αλλαγή που υπέστησαν ήταν η μείωση του μεγέθους τους, με ύψος γύρω στα 75 εκατοστά με ένα μέτρο, μήκος γύρω στο 1,5 μέτρο και βάρος στα 200-250 κιλά. Οι λόγοι γι’ αυτή την εξέλιξη είναι ότι δεν υπήρχαν πλέον θηρευτές που να αποτελούν απειλή και η τροφή που ήταν διαθέσιμη ήταν αρκετά περιορισμένη.


Ο κυπριακός πυγμαίος ιπποπόταμος υπέστη, επίσης, εξελικτικές αλλαγές που του επέτρεπαν να τρέφεται με βλαστούς και να σκαρφαλώνει σε δύσβατες περιοχές, αλλά φαίνεται από την ανατομία των απολιθωμάτων πως δεν ήταν ιδιαίτερα γρήγορος δρομέας.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν πως τα ζώα αυτά ζούσαν στο νησί για χιλιάδες χρόνια, μέχρι που έφτασαν οι άνθρωποι και άρχισαν να τα κυνηγούν.


Δεν μπορούμε να είμαστε εντελώς σίγουροι, αλλά εικάζεται πως το κυνήγι από τον άνθρωπο έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην εξαφάνιση του κυπριακού ιπποπόταμου και του κυπριακού ελέφαντα, γύρω στο 10,000 π.Χ.



Καχτερίνα 🌵